ІНТЕЛЕКТУАЛЬНЕ ПЛАНУВАННЯ РУХУ КОЛАБОРАТИВНОГО МОБІЛЬНОГО РОБОТА В ДИНАМІЧНОМУ СЕРЕДОВИЩІ НА ОСНОВІ VFH+ ТА СЕМАНТИЧНОЇ ОБРОБКИ LIDAR ТА ВІДЕОДАНИХ
DOI:
https://doi.org/10.35546/kntu2078-4481.2026.2.36Ключові слова:
колаборативний мобільний робот, планування руху, VFH+, семантична навігація, сенсорна фузія, LiDAR, комп’ютерний зір, уникнення перешкод, динамічне середовищеАнотація
У статті представлено результати дослідження, спрямованого на розроблення та обґрунтування методу інтелектуального планування руху колаборативного мобільного робота в динамічному середовищі на основі алгоритму VFH+ із семантичним зважуванням даних LiDAR та відеокамери. Метою роботи є підвищення безпечності, передбачуваності та адаптивності руху мобільної роботизованої платформи за наявності статичних і динамічних перешкод шляхом інтеграції геометричної інформації про оточення з контекстною оцінкою ризику. Об’єктом дослідження є процес планування та реалізації траєкторії переміщення колаборативного мобільного робота в структурованому робочому просторі з елементами динаміки, характерними для HRC- сценаріїв. Предмет дослідження становлять математичні моделі та алгоритмічні процедури формування керуючих впливів на основі полярної гістограми перешкод, доповненої семантичною оцінкою небезпеки об’єктів, що виявляються засобами комп’ютерного зору. У роботі застосовано кінематичну модель диференціального приводу, метод побудови полярної сітки перешкод за даними LiDAR, формування та згладжування гістограми VFH+, бінаризацію секторів і виділення допустимих напрямків руху, а також багатокритеріальний вибір оптимального сектора з урахуванням цілеспрямованості, плавності та рівня ризику. Для врахування контексту взаємодії з людиною та іншими об’єктами введено семантичний множник, який модифікує первинну гістограму відповідно до результатів відеодетекції. Чисельне моделювання реалізовано в середовищі Python із дискретною інтеграцією рівнянь руху, урахуванням сенсорного шуму та поєднанням локального VFH+ з глобальними орієнтирами маршруту, отриманими за алгоритмом A*. Наукова новизна полягає у формуванні інтегрованої моделі, що поєднує геометричну щільність перешкод у полярному просторі із семантичним зважуванням ризику, забезпечуючи адаптивну зміну структури заборонених і вільних секторів залежно від типу та поведінки об’єктів. Запропоновано механізм адаптації порогів бінаризації та вагових коефіцієнтів критерію вибору напрямку при виявленні ознак застрягання, що підвищує стійкість алгоритму у вузьких проходах. Результати modeling підтверджують досягнення цільової точки без втрати стабільності та з дотриманням безпечних обмежень швидкості й мінімальної дистанції до перешкод, що свідчить про ефективність поєднання VFH+ із семантичною обробкою LiDAR та відеоданих для HRC-середовищ
Посилання
Ma, D., Zhang, C., Xu, Q., & Zhou, G. Large and small-scale models’ fusion-driven proactive robotic manipulation control for human-robot collaborative assembly in industry 5.0. Robotics and Computer-Integrated Manufacturing. 2026. 97, 103078. DOI: https://doi.org/10.1016/j.rcim.2025.103078.
Nevliudov, I., Omarov, M., Yevsieiev, V, Maksymova, S., & Jabrayilzade, E. MATHEMATICAL MODELING OF TRAJECTORIES CONSTRUCTION, MOVEMENT OF THE GRIPPING DEVICE OF A COLLABORATIVE ROBOT. Advanced Information Systems. 2026. 10(1), P. 11–20. DOI: https://doi.org/10.20998/2522-9052.2026.1.02.
Ghanghorkar, Y., Deshpande, A., & Misal, A. N. Human-robot interaction (HRI) and social robotics in industry 5.0: Drivers, barriers, and implications for sustainable development. In Intelligent Systems for Neurocognition and Human-Robot-Computer Interaction. Academic Press. 2026. P. 127-152. DOI: https://doi.org/10.1016/B978-0-443-41660-6.00013-2.
Nevliudov, I., Yevsieiev, V., Maksymova, S., Gopejenko, V., & Kosenko, V. DEVELOPMENT OF MATHEMATICAL SUPPORT FOR ADAPTIVE CONTROL FOR THE INTELLIGENT GRIPPER OF THE COLLABORATIVE ROBOT MANIPULATOR. Advanced Information Systems. 2025 9(3), P. 57–65. DOI: https://doi.org/10.20998/2522-9052.2025
.3.07.
Liu, S., Xie, J., Wang, X., & Qiao, X. You are my eyes: Integrating human intelligence and LLMs in AR-assisted motion planning for industrial mobile robots. Robotics and Computer-Integrated Manufacturing. 2026. 98, 103174. DOI: https://doi.org/10.1016/j.rcim.2025.103174.
Yang, H., Xu, W., Pham, D. T., Qi, L., & Ba, M. Decentralised task planning and motion coordination for scalable multi-robot collaborative manufacturing. Robotics and Computer-Integrated Manufacturing. 2026. 100, 103255. DOI: https://doi.org/10.1016/j.rcim.2026.103255.
Amer Abu-Jassar, Hassan Al-Sukhni, Yasser Al-Sharo, Svitlana Maksymova, Vladyslav Yevsieiev, Vyacheslav Lyashenko, Building a Route for a Mobile Robot Based on the BRRT and A*(H-BRRT) Algorithms for the Effective Development of Technological Innovations. International Journal of Engineering Trends and Technology. 2024. Vol. 72, no. 11, P. 294-306, DOI: https://doi.org/10.14445/22315381/IJETT-V72I11P129.
Huang, S. Human-Robot Collaborative Path Planning with Predictive Obstacle Avoidance. Intelligent & Human Futures. 2026. 2(1), P. 1-12. DOI: https://doi.org/10.63808/ihf.v2i1.268.
Zhang, J., Su, L., Bai, Z., Yang, S. X., Li, P., Hong, S., … & Song, L. Research on Path Planning and Trajectory Tracking for Inspection Robots in Orchard Environments. Agriculture. 2026. 16(4), 415. DOI: https://doi.org/10.3390/agriculture16040415.
Jiang, W., Liu, J., Wang, W., & Wang, Y. Global Path Planning for Land–Air Amphibious Biomimetic Robot Based
on Improved PPO. Biomimetics. 2026 11(1), 25. DOI: https://doi.org/10.3390/biomimetics11010025.
Li, Z., Kou, D., Wang, Y., Li, W., Dong, Z., & Zhang, L. Auto-Follower: A Person-Following System for Urban Ackermann Human–Machine Collaborative Robotics. ACM Transactions on Autonomous and Adaptive Systems. 2025. DOI: https://doi.org/10.1145/3787977.
Katikaridis, D., Benos, L., Kateris, D., Papageorgiou, E., Karras, G., Menexes, I., … & Bochtis, D. Proactive Path Planning Using Centralized UAV-UGV Coordination in Semi-Structured Agricultural Environments. Applied Sciences. 2026. 16(2), 1143. https://doi.org/10.3390/app16021143.
Basnet, S., Andersen, J. C., & Boukas, E. Design and Implementation of a Low-Cost Perception System for Aerial
Robots in Confined Spaces. Sensors. 2026. 26(4), 1140. DOI: https://doi.org/10.3390/s26041140.
Sellers, T., Lei, T., Wang, J., Iqbal, U., Liu, L., & Luo, C. Advancing Robot Local Navigation Through Vector Field Histograms Using a Hybrid Learning Approach. In 2025 IEEE Frontiers in Education Conference (FIE). 2025. IEEE. P. 1-9. DOI: https://doi.org/10.1109/FIE63693.2025.11328231.
Shili, M., Chaoui, H., & Nouri, K. Energy-aware sensor fusion architecture for autonomous channel robot navigation in constrained environments. Sensors. 2025. 25(21), 6524. DOI: https://doi.org/10.3390/s25216524.
Liang, W., Ji, Y., Sun, X., Liu, X., & Wu, J. Multi-agent VFH+ flocking control with escaping dynamic equilibrium under complex obstacles. Complex & Intelligent Systems. 2025. 11(11), 467. DOI: https://doi.org/10.1007/s40747-025-02100-7.
Rose, C., McMurray, R., & Hadi, M. U. Field-based Autonomous LiDAR Control for Obstacle Navigation (FALCON). In 2025 35th Irish Signals and Systems Conference (ISSC). 2025. IEEE. P. 1-6. DOI: https://doi.org/10.1109/ISSC67739.2025.11291231.
Hu, D., & Gan, V. J. Semantic navigation for automated robotic inspection and indoor environment quality monitoring. Automation in Construction. 2025. 170, 105949. DOI: https://doi.org/10.1016/j.autcon.2024.105949.
Gutiérrez-Álvarez, C., Rios-Navarro, P., Flor-Rodriguez-Rabadan, R., Acevedo-Rodriguez, F. J., & Lopez-Sastre, R. J. Visual semantic navigation with real robots. Applied Intelligence. 2025. 55(3), 206. DOI: https://doi.org/10.1007/s10489-024-06115-4.
Shen, Z., Luo, H., Chen, K., Lv, F., & Li, T. Enhancing multi-robot semantic navigation through multimodal chainof-thought score collaboration. In Proceedings of the AAAI Conference on Artificial Intelligence. 2025. Vol. 39, No. 14, P. 14664-14672. DOI: https://doi.org/10.1609/aaai.v39i14.33607.
Yang, G., An, L., & Zhao, C. Collision/obstacle avoidance coordination of multi-robot systems: A survey. In Actuators. 2025. Vol. 14, No. 2, P. 85. MDPI. DOI: https://doi.org/10.3390/act14020085.
Wei, Z., Wang, S., Chen, K., & Wang, F. Ros-based navigation and obstacle avoidance: A study of architectures, methods, and trends. Sensors. 2025. 25(14), 4306. DOI: https://doi.org/10.3390/s25144306.
Misir, O., & Celik, M. Visual-based obstacle avoidance method using advanced CNN for mobile robots. Internet of Things. 2025 31, 101538. DOI: https://doi.org/10.1016/j.iot.2025.101538.
Sousa, L. C., Silva, Y. M., Schettino, V. B., Santos, T. M., Zachi, A. R., Gouvêa, J. A., & Pinto, M. F. Obstacle avoidance technique for mobile robots at autonomous human-robot collaborative warehouse environments. Sensors. 2025. 25(8), 2387. DOI: https://doi.org/10.3390/s25082387.
NT, S. K., & Rajalakshami, P. Optimized Real-Time Path Planning and Obstacle Avoidance for Dynamic Objects Using a Velocity-Based Approach. In 2025 9th International Conference on Robotics and Automation Sciences (ICRAS). 2025. IEEE. P. 178-183. DOI: https://doi.org/10.1109/ICRAS65818.2025.11108762.
Wang, H., Li, Y., Yan, J., Xiao, W., Han, S., & Liu, Y. A novel minute-scale prediction method of incoming wind conditions with limited LiDAR data. Renewable Energy. 2025. 240, 122235. DOI: https://doi.org/10.1016/j.renene.2024.122235.
Al-Sharo, Y., Abu-Jassar, A., Lyashenko, V., Yevsieiev, V., & Maksymova, S. A Robo-hand prototype design gripping device within the framework of sustainable development. Indian Journal of Engineering. 2023. 20, e37ije1673. DOI: https://doi.org/10.54905/disssi.v20i54.e37ije1673.
Yevsieiev, V., Gurin, D., Kulish, S., & Voloshyn, Y. Development of a partially supervised Markov decision-making model for a 3-link collaborative robot-manipulator. Radioelectronic and Computer Systems. 2025. 2025(4), 83-94. DOI: https://doi.org/10.32620/reks.2025.4.06.
Corrêa, A. B., Pereira, A. G., & Seipp, J. Classical planning with llm-generated heuristics: Challenging the state of the art with python code. arXiv preprint arXiv:2503. 2025. 18809. https://doi.org/10.48550/arXiv.2503.18809.
##submission.downloads##
Опубліковано
Номер
Розділ
Ліцензія

Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution 4.0 International License.




